علميه و عمليه علم طب نمود و كتاب شرح اسباب را از مؤلف اين فارسنامه ناصرى شنيد و كنون به معالجه مرضى اشتغال دارد . . . » « 1 » اما جالب‌ترين حكايت از فارسنامه ناصرى كه مبين دانش‌پرورى و استادى ميرزا حسن و در عين حال حاضرجوابى و تيزهوشى اوست چنين است كه حاجى شيخ حسين ناظم الشريعه ، حيلتى برمىانگيزد و مجلسى ترتيب مىدهد تا ميرزا حسن را از توليت موقوفات منصوريه بر كنار سازد و براى اين منظور بايد ميرزا حسن را فاقد عدالت جلوه دهد بنابراين از ميرزا حسن چند مسأله نماز مىپرسد اما ميرزا جواب مىدهد كه : « . . . در فروع دين تقليد از جناب آقا سيد حسين مجتهد نمايم و هر روزه رساله آن جناب را براى اهل خانه خود درس مىگويم و كنيزكى هوشمند دارم كه تمام مسائل نماز را آموخته است ، اگر اهل مجلس اذن دهند ، او را حاضر كنم تا با شما جواب و سؤال علمى نمايد و معلوم گردد كه علم دين كنيز من از شما بيشتر است ، اهل مجلس خنديده ، مجلس را بر هم زده ، بيرون آمدم . . . » « 2 » برادران حاج ميرزا حسن : حاج ميرزا حسن حسينى فسائى ، دو برادر داشت كه هر دو از او بزرگتر بودند : نخستين محمد نام داشت كه برادر اعيانى وى بود كه در سال 1230 هجرى متولد شده و پس از كسب علوم عقليه و نقليه ، در همه فنون علميه بويژه ، عقليات سرآمد اقران گشته بود و مدتها در شهر رشت اقامت گزيده به تدريس طلاب علوم سرگرم بود و به اندك معيشتى گذران مىنمود و پيوسته به افاده علوم و تدريس كتب ، سرگرم بود و در سال 1289 هجرى در دار الخلافه طهران به رحمت ايزدى پيوست . « 3 » دومين برادر وى ، حاجى ميرزا باقر نام داشت كه در سال 1232 هجرى در قريه رونيز علياى فسا ، متولد شد و به قول ميرزا حسن حسينى فسائى : « به وفور كرم و سخاوت معروف و به مهماندارى و حسن معاشرت ، موصوف بود . . . » « 4 » همسران حاج ميرزا حسن : حاج ميرزا حسن حسينى فسائى ، دو همسر اختيار كرد كه نخستين آنها دختر مرحوم ميرزا سيد على نياز بود و دومين آنها كه « مريم » نام داشت صبيه مرحوم حاجى ملا آقا بابا تاجر شيرازى و خواهر مرحوم مهدى نوائى منشىباشى بود و حاج ميرزا حسن با اجازهء همسر اول خود كه فلج شده بود با وى ازدواج كرد . « 5 » فرزندان حاج ميرزا حسن : حاج ميرزا حسن فسائى ، از همسر اول خود دو پسر داشت به نامهاى سيد على و ميرزا جواد .

--> ( 1 ) . گفتار دوم همين كتاب ، در ذكر اعيان محله سرباغ شيراز . ( 2 ) . گفتار دوم همين كتاب ، در ذكر اعيان محله سردزك شيراز . ( 3 ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم ، در ذيل بزرگان محله سردزك شيراز . ( 4 ) . همانجا . ( 5 ) . مقاله آقاى منصور منصورى تحت عنوان ( مهدى نوائى ) آينده ، شماره 8 و 9 ، آبان و آذر 63 ، ص 576 .